Ukraine muốn Thổ Nhĩ Kỳ cấm tàu Nga qua eo biển Bosporus

Một tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường của Nga đi qua eo biển Bosporus. Ảnh: Tass .

"Theo khoản 19 trong Công ước Montreux, chúng tôi sẽ tìm cách đóng cửa eo biển Bosporus ở Thổ Nhĩ Kỳ để khiến người Nga hiểu hậu quả của việc vi phạm luật pháp quốc tế", Tư lệnh Hải quân Ukraine Igor Voronchenko phát biểu tại cuộc họp báo ở Kiev bữa nay, theo Tass .

Công ước Montreux được thông qua vào năm 1936 nhằm khôi phục chủ quyền của Thổ Nhĩ Kỳ đối với eo biển Bosporus và Dardanelles. Công ước duy trì quyền tự do đi qua eo biển đối với tàu thương nghiệp từ tất tật các quốc gia. Tuy nhiên, công ước có những quy định khác nhau đối với tàu chiến từ các nước Biển Đen và các nước không thuộc Biển Đen. ngoại giả, Thổ Nhĩ Kỳ có quyền cấm tàu chiến đi qua nếu phát hiện chiến tranh hoặc nhận thấy mối đe dọa trực tiếp đến an ninh nhà nước. Thổ Nhĩ Kỳ cũng có thể cấm tàu của các nước đang trong tình trạng chiến tranh đi qua eo biển ngay cả khi Ankara không dự xung đột.

Phó chủ tịch Ủy ban Quốc phòng An ninh Nga Franz Klintsevich tuyên bố dự kiến cấm tàu Nga của Ukraine không có cơ sở pháp lý. "Về mặt pháp lý, dự định đóng eo biển Bosporus đối với tàu Nga của Kiev là vô bổ. Khoản 19 trong Công ước Montreux được Tư lệnh Hải quân Ukraine Igor Voronchenko trích dẫn không liên can đến điều này", Klintsevich nói.

"Nga không phải trong tình trạng chiến tranh với bất cứ quốc gia nào. Bằng cách phản ứng mạnh mẽ với những cố gắng phạm pháp của các tàu hải quân Ukraine đi qua vùng hải phận của chúng tôi, lính biên phòng Nga đã hành động ăn nhập với pháp luật quốc tế", quan chức Nga nhấn mạnh.

Eo biển Bosphorus nối biển Marmara với Biển Đen, chia cắt phần thuộc châu Âu với phần thuộc châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ. Đồ họa: Yalta Map .

Bosphorus nằm ở vị trí đông bắc biển Marmara nối với biển Đen, kết nối 2 bờ Âu - Á. Eo biển này là một trong những đường thủy nờm nợp nhất thế giới với khoảng 48.000 tàu đi qua eo biển này hàng năm, nhiều hơn 3 lần so với kênh đào Suez và 4 lần kênh đào Panama.

Nga bắt ba tàu chiến và 24 thủy thủ Ukraine ở gần eo biển Kerch hôm 25/11, kết tội họ xâm phạm lãnh hải và có hành động hiểm nguy. Moskva tuyên bố việc tàu cảnh sát biển nổ súng khống chế chiến hạm của Kiev là hoàn toàn hợp pháp. Trong khi đó, Ukraine nói rằng tàu của họ hoạt động đúng theo quy định quốc tế. Ukraine áp đặt thiết quân luật tại các vùng giáp biên thuỳ Nga và gần nơi quân sĩ Nga đóng quân.

Bộ trưởng Hạ tầng Ukraine bữa nay cáo buộc Nga đang ngăn cản mọi tàu bè tiếp cận và rời khỏi hai cảng của nước này bên bờ biển Azov. Phát biểu trước khi phát xuất sang Argentina dự hội nghị thượng đỉnh G20, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Erdogan cho biết Ankara có thể đóng vai trò hòa giải cho Moskva và Kiev.

Quan hệ giữa Moskva và Kiev xấu đi sau khi Nga sáp nhập bán đảo Crimea và phong trào đòi ly khai nổ ra ở miền đông Ukraine từ năm 2014. Chính phủ Ukraine và các nước phương Tây kết tội Nga tương trợ vũ khí cho phe ly khai tại tỉnh Donetsk và Lugansk, nhưng Điện Kremlin bác bỏ. Chiến sự ở Đông Ukraine đến nay vẫn kéo dài mà chưa bên nào giành được lợi thế rõ ràng.

Lộ trình của nhóm chiến hạm Ukraine trước khi bị bắt

lịch trình khiến nhóm chiến hạm Ukraine bị Nga bắt. Video: AFP .