Người làm nông nghiệp hữu cơ mong tiếp cận nguồn gen quý

Từ ngày 15/10, các doanh nghiệp, hiệp tác xã, nông trại, hộ gia đình sinh sản, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp hữu cơ sẽ được nhận nhiều ưu đãi từ Chính phủ theo Nghị định 109.

Theo đó các cơ sở sẽ được tương trợ 100% tổn phí xác định các vùng, khu vực đủ điều kiện sản xuất hữu cơ, chi phí cấp giấy chứng nhận sản phẩm phù hợp tiêu chuẩn Việt Nam về nông nghiệp hữu cơ. Nguồn vốn tương trợ từ ngân sách quốc gia thực hiện theo các văn bản đã được ban hành trước đó.

Bà Nguyễn Thị Phương Liên, Nông trại hữu cơ Tuệ Viên cho rằng, đây là tin vui vì từ trước đến nay Chính phủ chưa có bất cứ văn bản, quy định gì về nông nghiệp hữu cơ. trang trại của bà đã làm nông nghiệp hữu cơ cách đây hơn 10 năm nhưng theo cách tự đi, tự mò. Cái khó mà nhiều người làm nông nghiệp hữu cơ đang gặp đó là tìm giống bản địa. Trong khi để khai khẩn được lợi thế vùng miền với giá trị đặc sắc, hương vị nguyên bản sản phẩm phụ thuộc nhiều vào hạt giống.

Các giống lúa đặc sản được bảo tàng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Ảnh: Lê Loan.

Hiện bà con phải lưu giữ hạt giống cho mùa vụ sau thay vì mua giống lai, năng suất cao trên thị trường. Nếu dùng hạt giống lai, rủi ro là không tương thích đa dạng sinh vật học, có thể phá vỡ môi trường thọ thái. cho nên người làm nông nghiệp hữu cơ mong có chính sách của Chính phủ trong bảo tàng, tiếp cận nguồn gen bản địa.

"bảo tồn gen nhưng không nằm ở đề tài, trong hộc tủ mà đưa ra thực tế để những người làm nông nghiệp hữu cơ tiếp cận được dễ dàng. Nếu không có quỹ hạt giống này việc tái thiết hệ sinh thái sẽ gặp khó khăn. Hiện các giống rau thông dụng đã có nhưng ở các địa phương khi làm nông nghiệp hữu cơ gặp khó khăn khi tìm lại hạt giống quý", bà Liên nói.

Giải độc tố trong đất, tìm cặp cây bổ trợ

Bà Liên cho biết, ở Tuệ Viên 10 năm qua đã tụ hội cho việc cải tạo nên hiện đất rất màu mỡ và phì nhiêu. Trên từng centimet đất, các hệ vi sinh vật hoạt động rất tốt. Có được như vậy là do Nông trại phối hợp với các đơn vị nghiên cứu ra chủng vi sinh vật để cải tạo đất, thải độc bằng các chế phẩm vi sinh.

Trên mặt bằng chung các diện tích đất canh tác rau màu đã đi quá xa với thiên nhiên sau nhiều năm canh tác lạm dụng hóa chất. thành ra con đường quay trở về canh tác hữu cơ truyền thống sẽ rất hắc búa.

"Chúng ta chỉ còn mong đợi vào khoa học, công nghệ làm thế nào để giải phóng độc tố, đưa vi sinh vật trở lại hoạt động trong đất nhanh nhất để tái thiết hệ sinh thái", bà Liên nói.

Bên cạnh đó, cũng cần có những nghiên cứu để biết được cặp cây nào có thể bổ trợ dinh dưỡng cho nhau, cặp nào không nên trồng cùng nhau. Những điều này, cần sự tham gia của khoa học.

Rau hữu cơ được trồng xen canh. Ảnh: P.L

GS Trần Duy Quý, Viện trưởng Viện Nghiên cứu hợp tác khoa học kỹ thuật châu Á - yên bình Dương cho biết, hiện nhiều viện nghiên cứu ở Việt Nam đã thể nghiệm các cặp cây bổ trợ tốt cho nhau. tỉ dụ, trồng ngô xen đậu tương; trồng chè dưới các cây che bóng mát sẽ giúp cho chè tổng hợp chất tốt hơn. Thậm chí có những loại cỏ cũng hỗ trợ cho cây như cỏ trong vườn lạc giúp nhất thiết đạm trong đất, che phủ những diện đất không canh tác để nuôi dưỡng hệ sinh thái.

Điều này giảng giải cho việc tại các khu vườn trồng theo phương pháp hữu cơ sẽ có nhiều loại rau được trồng xen lẫn nhau. Nhìn có vẻ manh mún những đều có chủ đích. Ngay cả trong trường hợp dịch bệnh bùng phát sẽ không ảnh hưởng tuốt luốt khu vườn.

Hiện Việt Nam có 35.000 mẫu giống được lưu giữ tại hệ thống bảo tàng cây trồng nhà nước do trọng điểm Tài nguyên thực vật làm dắt mối. Các giống thuộc nhóm nguồn gen: Cây ngũ cốc, cây đậu đỗ, cây rau và gia vị, cây có củ, cây ăn quả và cây công nghiệp, cây thức ăn chăn nuôi và cây cải tạo đất, cây hoa, nấm ăn và nấm dược chất.

Nghị định 109 quy định 5 nguyên tắc sinh sản nông nghiệp hữu cơ:

1. Quản lý các tài nguyên (bao gồm đất, nước, không khí) theo nguyên tắc hệ thống và sinh thái trong tầm nhìn dài hạn.

2. Không dùng các vật tư là chất hóa học tổng hợp trong tuốt luốt các thời đoạn của chuỗi sinh sản, tránh trường hợp con người và môi trường tiếp xúc với các hóa chất độc hại, giảm thiểu ô nhiễm ở nơi sinh sản và môi trường chung quanh.

3. Không dùng công nghệ biến đổi gen, phóng xạ và công nghệ khác có hại cho sinh sản hữu cơ.

4. đối với động vật, thực vật một cách có trách nhiệm và nâng cao sức khỏe thiên nhiên của chúng.

5. Sản phẩm hữu cơ phải được bên thứ ba chứng thực theo tiêu chuẩn nhà nước (TCVN) về nông nghiệp hữu cơ hoặc tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn khu vực, tiêu chuẩn nước ngoài được vận dụng trong sản xuất sản phẩm hữu cơ.

4 đề nghị:

Bộ tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) về nông nghiệp hữu cơ được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành có hiệu lực từ 29/12/2017 gồm 4 phần:

Phần 1: Yêu cầu chung đối với sản xuất, chế biến, ghi nhãn sản phẩm nông nghiệp hữu cơ.

Phần 2: trồng trỉa hữu cơ.

Phần 3: Chăn nuôi hữu cơ.

Phần 4: đề nghị đối với tổ chức đánh giá, chứng nhận hệ thống sản xuất và chế biến sản phẩm hữu cơ.