Những mẫu máy bay chiến đấu lập kỷ lục thế giới của Liên Xô

Tiêm kích MiG-29. Ảnh: Global Look Press .

Từ nạm của các nhà khoa học và kỹ sư hàng không, nhiều mẫu phi cơ tranh đấu của Liên Xô ra đời và trở thành dấu mốc trong lịch sử ngành hàng không thế giới. Những tàu bay này phá vỡ các ranh giới tưởng chừng không thể vượt qua và mở ra giai đoạn phát triển mới cho sức mạnh của không quân Liên Xô, RBTH nhận định.

Cường kích Ilyushin Il-2

Cường kích Ilyushin Il-2 Shturmovik được thiết kế từ cuối những năm 1930 và bắt đầu được chế tạo từ năm 1941. Với hơn 36.000 chiếc được chế tạo trong Thế chiến II, Il-2 trở thành phi cơ tranh đấu được sinh sản nhiều nhất lịch sử.

Nhiều loại phi cơ chiến đấu trong Thế chiến II như oanh tạch cơ nhao Ju-87 Stuka chỉ được trang bị giáp hạng nhẹ để giảm trọng lượng tàu bay, dù khả năng sống sót của phi cơ trước hỏa lực đối phương giảm đi. Giải pháp mà nhà thiết kế tàu bay huyền thoại Sergey Ilyushin đưa ra là biến giáp thép trở thành phần tử chịu lực của oanh tạc cơ Il-2.

"Xe tăng bay" Il-2. Ảnh: Sputnik .

Với lớp giáp thép này, cường kích Il-2 có thể chịu được hỏa lực dày đặc từ phòng không mặt đất. Các phi công Liên Xô gọi Il-2 là "xe tăng bay", còn phát xít Đức gọi đây là "oanh tạc cơ bê tông" và "tử thần đen" bởi mỗi đợt tấn công của một phi đội Il-2 thường gây thiệt hại nặng cho đối phương.

Tuy nhiên, Il-2 lại dễ bị các tranh đấu cơ Đức có tốc độ cao hơn bắn hạ do phần đuôi của cường kích này không có giáp. Vào thời kỳ đầu của Chiến tranh Vệ quốc Vĩ đại, nhiều chiếc Il-2 bị bắn hạ do Liên Xô không đủ tiêm kích để hộ vệ cường kích này, với tỷ lệ thiệt hại là một cường kích Il-2 sau mỗi 10 trận đánh. Tình hình được cải thiện sau năm 1943, khi đó trung bình mỗi chiếc Il-2 có thể tham gia được 26 trận đánh.

Tiêm kích MiG-15

Mikoyan-Gurevich thiết kế tiêm kích MiG-15 vào cuối thập niên 1940, đây là mẫu tiêm kích phản lực được sản xuất nhiều nhất thế giới với hơn 16.000 chiếc được chế tác.

Tiêm kích MiG-15 biểu đạt sức mạnh ấn tượng của mình trong Chiến tranh Triều Tiên khi chúng áp đảo các phi đội chiến đấu cơ phản lực phương Tây. "Không chỉ nhanh hơn bất cứ thứ gì chúng ta chế tác được, nó còn được sinh sản rất nhiều", tư lệnh Không quân tôn thất Anh khi đó thừa nhận.

Vào thời kỳ đó, chỉ có tiêm kích F-86 Sabre của Mỹ đủ khả năng đối đầu với MiG-15. Trong Chiến tranh Triều Tiên, phi công Liên Xô Yevgeny Pepelyaev điều khiển MiG-15 dự 38 trận không chiến, tiêu diệt 20 đương đầu cơ đối phương, trong đó có 18 tiêm kích F-86 Sabre.

MiG-15 là tiêm kích phản lực được sinh sản nhiều nhất thế giới. Ảnh: RBTH .

Tiêm kích MiG-15 có mặt trong biên chế lực lượng vũ trang của hơn 40 nước. Năm 2006, không quân Albania loại biên chiếc MiG-15 rút cuộc và chấm dứt gần 60 năm hoạt động của dòng tiêm kích phản lực huyền thoại này.

Tiêm kích MiG-21

MiG-21 là tiêm kích phản lực siêu thanh được chế tạo nhiều nhất với tổng cộng gần 12.000 chiếc. Nó còn lập kỷ lục thế giới về tốc độ vào đầu thập niên 1960, khi đạt véc tơ vận tốc tức thời tối đa gần 2.400 km/h.

Với số lượng chế tác lớn, MiG-21 có giá thành sinh sản rẻ hơn nhiều so với tiêm kích F-4 Phantom của Mỹ. Đây cũng là tiêm kích trước hết của Liên Xô đốn dùng hoả tiễn để tấn công đấu tranh cơ đối phương trong các trận không chiến.

Tiêm kích MiG-21 lập kỷ lục về tốc độ bay đầu thập niên 1960. Ảnh: Sputnik .

MiG-21 là chống chọi cơ hạng nhẹ và có khả năng đạt độ cao mau chóng. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, đặc tính này của MiG-21 đã giúp các phi công Việt Nam có thể cơ động để tránh hoả tiễn phóng ra từ tiêm kích F-4 Mỹ và tung đòn phản công.

MiG-21 còn có biệt danh là "Balalaika", loại đàn truyền thống của Nga, do đôi cánh tam giác của nó có hình dạng rất giống nhạc cụ này.

Tiêm kích MiG-29

bí ẩn về cuộc đối đầu nảy lửa giữa MiG-29 Liên Xô và F-16 Mỹ

Phi công Liên Xô kể về cuộc đọ sức giữa MiG-29 và F-16 tại Triển lãm Hàng không Farnborough năm 1988.

Tiêm kích MiG-29 có những đặc tính cho phép tranh đấu cơ này thực hành các động tác cơ động trên không mà các đấu tranh cơ đời cũ không thể thực hành được.

Tại Triển lãm Hàng không Farnborough tại Anh năm 1988, các phi công MiG-29 thực hành động tác bay "quả chuông" vốn chưa từng được bất cứ tàu bay phản lực nào thực hiện. Khi MiG-29 bay thẳng lên trên tới thời khắc nhất định, vận tốc sẽ về không và đương đầu cơ này bất động trong vài giây.

Trong những năm 1980, các phi công được cho là tìm cách điều khiển MiG-29 bay theo hình xoáy trôn ốc nhưng từ bỏ động tác bay này bởi động tác này cực kỳ hiểm.

Tại Triển lãm hàng không hoàng thất ở Anh năm 2015, màn cất cánh gần như thẳng đứng của tiêm kích MiG-29 khiến khán giả choáng ngợp và đoạn phim về màn cất cánh này mau chóng được san sẻ rộng rãi trên các mạng từng lớp.

MiG-29

Màn cất cánh gần như thẳng đứng của MiG-21 năm 2015. Video: TopFelya .

Tiêm kích Su-27

Tiêm kích Sukhoi Su-27 được thiết kế vào cùng khoảng thời gian với tiêm kích MiG-29, lập nhiều kỷ lục trong thời kì bay thử trước khi được đưa vào biên chế năm 1990.

Năm 1986, phi công thể nghiệm Liên Xô Viktor Pugachev điều khiển tiêm kích Su-27 lên độ cao 3.000 m chỉ trong 25 giây, tiếp đến là kỷ lục đạt độ cao 12.000 m trong 58 giây.

Phi công Pugachev điều khiển tiêm kích Su-27 tại Triển lãm Hàng không Le Bourget năm 1989. Ảnh: TASS .

Năm 1989, Pugachev thực hành tuyệt kỹ "Rắn hổ mang" bằng Su-27 ở Triển lãm Hàng không Le Bourget tại Pháp, động tác bay nổi tiếng đến mức nó mang tên viên phi công bay thử huyền thoại này.

Khi phi công thực hành động tác "Rắn mang bành Pugachev", chiếc tàu bay đang bay ở tốc độ vừa phải đột nhiên ngóc đầu và lao lên theo phương thẳng đứng, trước khi trở lại theo phương nằm ngang.

Tuyệt kỹ 'rắn hổ mang bành'của các chống chọi cơ Nga

Phi công Nga biểu diễn tuyệt kỹ "Rắn mang bành Pugachev" bằng tiêm kích Su-27.

Tiêm kích Su-27 đạt được tổng cộng 10 kỷ lục hàng không và trở thành mẫu thiết kế căn bản cho nhiều đương đầu cơ khác như Su-30, Su-33, Su-34 và Su-35.

Nguyễn Tiến