Tăng động giảm để ý (ADHD) là một nhóm các triệu chứng như giảm sự để ý, tăng hoạt động và có những hành động có tính chất xung động… Khoảng 60% - 85% trẻ ADHD vẫn còn triệu chứng khi chúng ở tuổi thiếu niên, những trẻ này có thể kém chín chắn hơn so với bạn bè...
Cách nhận biết khi trẻ mắc ADHD
Những vấn đề về hội tụ chú ý
Trẻ bị bệnh này thường rất dễ mất hội tụ hay chẳng thể giao hội, rất khó khăn khi chú ý vào một việc gì đó. Trẻ thường hay bỏ qua những chi tiết, hay quên, thường đổi thay từ hoạt động này sang hoạt động khác một cách thẳng, trở nên nản với một nhiệm vụ nào đó chỉ sau một đôi phút, trừ khi làm một việc gì mà trẻ ưa.
Trẻ có khó khăn khi tụ họp vào việc tổ chức và hoàn tất một nhiệm vụ hoặc học một điều gì mới, hay gặp những vấn đề trong việc hoàn tất bài tập về nhà, ngay mất đồ dùng cấp thiết để hoàn thành bài tập như bút chì, đồ chơi… và dường như không lắng tai khi người khác đang trò chuyện với trẻ.
Ở những trẻ này, có biểu hiện như là đang ngủ mơ giữa ban ngày, rất dễ lộn lạo và đi lại chậm chạp, xử lý thông tin rất lâu và không được chuẩn xác như trẻ khác, hay làm trái lại so với những hướng dẫn…
Những bộc lộ về tăng động
Có những vấn đề khó khăn khi ngồi yên một chỗ, dù chỉ là một vài phút. Những trẻ tăng động giảm chú ý thường chạy nói quanh vào những lúc không được phép, thí dụ khi các bạn đang học, trẻ lại đi lại, chạy cực kì, chúng chẳng thể ngồi yên một chỗ, cảm giác ngay ngáy, không thể ngồi đọc sách hoặc làm một việc gì đó mà không gây ra ồn ã. Trẻ nói liên tiếp, chạy vòng quanh, chạm vào hoặc chơi với bất kỳ đồ vật nào trong tầm nhìn của trẻ. Đối với những trẻ này luôn có sự vận động đi lại liên tiếp, khó khăn trong việc giữ lặng im hoặc ngừng hoạt động…
Hành động có thuộc tính xung động
Trẻ bị tăng động giảm để ý có thể nói to, cười to, hoặc dễ dàng trở lên gắt gỏng trong những tình huống không cần thiết. Những trẻ này thường không thể chờ đợi đến lượt mình hoặc chẳng thể chia sẻ với ai. Điều này làm cho trẻ khó chơi với những trẻ khác. Ở tuổi thanh thiếu niên nếu bị tăng động giảm chú ý có thể đưa ra những quyết định có những ảnh hưởng không tốt với cuộc sống sau này. Và những bệnh nhân này có thể tiêu rất nhiều tiền, đổi thay công việc liên tiếp.
Một đặc điểm nhận biết nữa là trẻ không nhẫn nại; Có những lời bình luận hoặc nói không phù hợp, bộc lộ cảm xúc không khiên chế và hành động mà không nghĩ đến hậu quả; Không kiên trì trong việc đợi chờ những điều mà mình mong muốn hoặc chờ đợt đến lượt mình trong các trò chơi; ngay gián đoạn cuộc nói chuyện …
nguyên cớ nào?
duyên do chính xác của tăng động giảm để ý vẫn chưa được khẳng định nhưng nó có vẻ như có yếu tố gia đình. Có những nghiên cứu tụ hội vào tìm gen gây ra bệnh tăng động giảm chú ý. Bà mẹ trong thời kỳ mang thai mà hút thuốc lá, uống rượu hoặc dùng thuốc có thể làm tăng nguy cơ gây tăng động giảm để ý ở trẻ. Một số thông báo cho rằng việc dùng thức ăn có nhiều đường và phụ gia cũng làm tăng thêm nguy cơ tăng động giảm chú ý.
Với những trẻ chưa đi học rất khó khi xác định trẻ bị tăng động vì rất khó để phân biệt giữa những hành động của trẻ bình thường và những triệu chứng của trẻ tăng động. Sau khi trẻ đến trường, những triệu chứng của trẻ tăng động bắt đầu được thể hiện, và chẩn đoán tăng động thường được đưa ra khi trẻ ở tuổi từ 6 đến 12 tuổi. Trong thời gian này, bệnh tăng động giảm để ý có thể làm ảnh hưởng nhiều mặt trong cuộc sống của trẻ như việc học hành, giấc ngủ, chơi với bạn bè, sự điều chỉnh bản thân để thích nghi với cuộc sống...
Khoảng 60% - 85% trẻ ADHD vẫn còn triệu chứng khi chúng ở tuổi thiêu niên, những trẻ này có thể kém chín chắn hơn so với bạn bè. Trẻ thường lạc hậu hơn so với những trẻ thông thường rất nhiều lần.
Những trẻ mắc chứng ADHD khi trưởng thành có thể có những vấn đề về tụ tập vào công việc, tổ chức công việc và hoàn tất nhiệm vụ của mình nhưng có thể tự điều chỉnh tốt hơn do tinh thần đã kiểm soát được.
Những người mang chứng ADHD thường có kết hợp một hoặc nhiều rối loạn sau đây: lo âu, trầm cảm, nói khó, rối loạn hành vi.
Đối với gia đình có trẻ tăng động giảm để ý là một khó khăn lớn. bác mẹ phải luôn theo dõi hành động của trẻ. Họ phải chịu bổn phận về những hành vi rối loạn của trẻ gây ra, nếu trong gia đình có những vấn đề stress như ly hôn, bạo lực, lạm dụng rượu hoặc chất gây nghiện thì sẽ càng khó khăn hơn cho việc quản lý trẻ.
Việc điều trị bệnh tăng động giảm chú ý có thể giúp kiểm soát triệu chứng và giúp cho trẻ lớn lên và phát triển bình thường.
Điều trị như thế nào?
Điều trị là sự kết hợp giữa thuốc và liệu pháp hành vi. Nhưng trước hết cần phải cho trẻ đi khám, chẩn đoán chính xác là trẻ mắc bệnh tại các cơ sở chuyên khoa tâm thần, chuyên khoa nhi sau đó sẽ được bác sỹ kê đơn các loại thuốc điều trị tăng động giảm để ý. Các bậc bố mẹ cần phải tìm hiểu về bệnh lý này sẽ giúp việc chăm sóc, bảo ban trẻ tốt hơn.
Một số thuốc được dùng cho trẻ tăng động đốn là chất kích thích tâm thần như amphetamine, methylphenidate hoặc những thuốc không phải là chất kích thích thần kinh như clonidine, atomoxetine…
Điều các bậc bác mẹ cần quan hoài đó là các liệu pháp hành vi và những biện pháp giúp đỡ trẻ tại nhà. Đó là, thẳng băng đàm đạo giữa bố mẹ, thầy cô giáo và bác sỹ sẽ rất tốt cho trẻ tăng động giảm chú ý. Bạn cần có sự gắn bó gần gũi với trẻ. Ở những năm của tuổi thiếu niên là thời khắc có nhiều thử thách lớn ví dụ như tăng số lượng bài học ở trường lớp, cần phải có sự tập hợp hơn, có tổ chức trong công việc hơn và việc đưa ra những quyết định đúng trở thành đặc biệt quan trọng trong thời đoạn trẻ có những vấn đề liên can đến bạn bè, giới tính.
cha mẹ và con có thể cùng nhau đưa ra những mục tiêu hợp lý có thể đạt được và có thể thỏa thuận một phần thưởng gì đó khi trẻ đạt được đích đó.
cấp thiết lập cho trẻ lịch làm việc hàng ngày và lịch làm việc này cần giống nhau, để tạo thành một sự một mực đối với trẻ từ sáng khi thức dậy đến khi đi ngủ, bao gồm thời kì để làm bài tập ở nhà, những hoạt động ngoài trời và hoạt động trong nhà. Treo lịch làm việc đó trên tường ở bếp, ở tủ lạnh hoặc ở một vị trí nào đó mà trẻ dễ quan sát nhất.
Cần hướng dẫn trẻ sắp xếp, bố trí đồ đạc trong nhà đúng vị trí, đặc biệt là áo xống, balô và đồ dùng của trẻ. chỉ dẫn trẻ cách tổ chức thực hành làm bài tập ở lớp. Bạn cần nhấn mạnh với trẻ rằng cần phải ghi lại những nhiệm vụ cô giáo giao cho và mang về nhà những sách vở cấp thiết là rất quan trọng.
Mọi việc bạn cần nói với trẻ rất rõ ràng và nhất quán, không thay đổi, nó như là một luật lệ. Cần phải khen và thưởng cho trẻ, phát hiện ra những điểm tích cực của trẻ và khen thưởng kịp thời, điều này thi bằng A1 rất có tác dụng khuyến khích, cổ vũ trẻ.
BS. Trịnh Thị Bích Huyền
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét