Những đòn trả nủa lẫn nhau trên các chiến trận kinh tế, chính trị và chiến lược vừa qua giữa Mỹ và Trung Quốc đích thực đe dọa leo thang thành một cuộc xung đột toàn diện giữa hai siêu cường này.
Khi Mỹ “ép chặt” Trung Quốc về mặt kinh tế thông qua cuộc chiến thương nghiệp hiện đang căng như dây đàn, Mỹ cũng đồng thời đẩy mạnh cả các cầm quân sự để thách thức Trung Quốc về mặt chiến lược trên các vùng biển.
Trên thực tiễn, một số nhà phân tích đã xem đòn đáp trả lẫn nhau vừa qua về mặt kinh tế và chiến lược có thể như một cuộc Chiến tranh Lạnh mới giữa Mỹ và Trung Quốc, thậm chí có thể biến thành một cuộc xung đột vũ trang trên biển.
Gọng kìm kinh tế
Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây đã đẩy mạnh cuộc chiến thương mại với Bắc Kinh bằng việc áp thêm quan thuế lên thêm 200 tỷ USD giá trị hàng hóa của Trung Quốc, bên cạnh việc áp thuế trước đó đối với lượng hàng nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD.
Tổng thống Mỹ Trump đã đe dọa sẽ áp thêm thuế lên 267 tỷ USD hàng hóa nữa nhập từ Trung Quốc nếu nhà nước châu Á này không giải quyết được cái mà ông Trump gọi là “những hành vi thương mại không công bằng”.
Trung Quốc đang phản ứng không kém phần mạnh mẽ bằng việc đánh thuế vào 60 tỷ USD hàng nhập cảng từ Mỹ, song song trì hoãn vô hạn vận việc đàm phán để giải quyết tranh chấp thương nghiệp.
Từ giác độ Trung Quốc, nước này xem mối quan hệ găng tay bây giờ giữa họ và Mỹ là một dạng đương đầu sinh tồn. Họ coi cuộc chiến thương nghiệp đang diễn ra là một phần trong chiến lược kiềm chế rộng lớn do Mỹ đẩy mạnh chuẩn y phương thức quân sự trên Biển Đông.
Thế trận quân sự cả trên trời và dưới biển
Hôm 30/9 một tàu chiến Mỹ đi sát tàu khu trục Mỹ lúc tàu Mỹ thực hành điều mà họ gọi là “hoạt động tự do hàng hải” (FONOP) gần khu vực đá Ga Ven và đá Gạc Ma ở Trường Sa.
Hải quân Mỹ đã tố Trung Quốc thực hành “động thái chuyển di thiếu an toàn và thiếu chuyên nghiệp”. Họ cho biết, tàu Trung Quốc đi sát tàu Mỹ tới 40m và suýt gây ra cụng.
Trong các tháng vừa qua, Bắc Kinh đã quân sự hóa [một cách bất hợp pháp] nhiều thực thể (mà họ chiếm trái phép ở Biển Đông). Trung Quốc đã làm dư luận quốc tế quan ngại về khả năng họ sẽ thiết lập vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) trên Biển Đông.
Trên bầu trời, Mỹ cũng ngáng trở tham vọng chủ quyền của Trung Quốc. Cụ thể, Mỹ mới đây đã cho máy bay B-52 bay qua Biển Đông – phía Trung Quốc coi đây là hành động khiêu khích.
đồng thời, Washington đang đẩy mạnh cộng tác quốc phòng với các đối tác khu vực, như Nhật Bản, Australia và Anh Quốc. Hàn Quốc cũng có thể sẽ hăng hái tham gia vào quá trình này. Hồi giữa tháng 9, tàu khu trục “Munmu Vĩ đại” của Hàn Quốc đã tiến sát các lãnh hải mà Trung Quốc đơn phương tuyên bố là của mình.
Bên cạnh đó, chính quyền Tổng thống Trump đã cho phép bán vũ khí trị giá 1,3 tỷ USD cho vùng cương vực Đài Loan (Trung Quốc). Việc Mỹ gia tăng tương trợ Đài Loan về mặt quốc phòng là một thách thức trực tiếp đối với Trung Quốc.
Ngoài ra, trong chuyến thăm Manila vào tuần trước, Đô đốc Hải quân Mỹ Philip Davidson – tư lệnh Bộ chỉ huy Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của Mỹ, đã ký một thỏa thuận quốc phòng mới với Philippines để mở rộng số lượng các cuộc tập trận chung của hai nước, bao gồm cả trong lĩnh vực an ninh hàng hải, từ 261 lên thành 281.
Giới chức đôi bên không cung cấp chi tiết về 20 cuộc tập trận bổ sung nhưng dự kiến các cuộc tập trận đó sẽ tập kết vào một nội dung là an ninh hàng hải.
Việc cộng tác quốc phòng song phương đang ấm dần lên này phản ảnh mối quan ngại đang gia tăng của Manila về sự hiện diện của Trung Quốc ở Biển Đông.
Trong khi đó, quan hệ cấp chiến lược giữa Trung Quốc và Mỹ đang bước vào thời đoạn đối đầu hiểm nguy.
Cuộc họp an ninh dự định diễn ra trong tháng 10 này giữa Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis và người đồng cấp Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa đã bị hủy bỏ trong bối cảnh bao tay gia tăng đó.
Trước đó Trung Quốc cũng đã hủy bỏ một cuộc họp giữa tư lệnh hải quân Trung Quốc và người đồng cấp Mỹ ở Newport, bang Rhode Island (Mỹ). Ngoài ra chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc Ngụy Phượng Hòa tới Mỹ vào cuối năm 2018 cũng có thể bị hủy nốt.
Lá bài chính trị
bao tay song phương giữa Mỹ và Trung Quốc đã ăn sâu vào nền chính trị Mỹ, với việc Tổng thống Trump thậm chí tố cáo Trung Quốc trực tiếp can thiệp vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới ở Mỹ.
Trong cuộc họp gần đây tại Liên Hợp Quốc, Tổng thống Trump đã tố Bắc Kinh về sự can thiệp nói trên và khẳng định sẽ không để tái diễn điều đó.
Washington đã cáo giác Trung Quốc thực hành chiến dịch có hệ thống nhằm hạ uy tín của chính quyền Tổng thống Trump tại các khu vực bầu cử trọng yếu của Mỹ, đặc biệt là các cộng đồng nông nghiệp đang hứng chịu hậu quả từ việc xuất khẩu sang Trung Quốc giảm do cuộc chiến tranh thương nghiệp giữa Mỹ và Trung Quốc.
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã phủ nhận kết tội của Tổng thống Trump và tái khẳng định rằng Trung Quốc sẽ “không can thiệp vào công việc nội bộ của bất cứ nước nào”.
Nếu không có biện pháp ngăn chặn, thế đối đầu căng thẳng giờ giữa Mỹ và Trung Quốc có nguy cơ làm xáo trộn nghiêm trọng các kết liên thương mại trong khu vực đồng thời làm tăng nguy cơ va vũ trang ở Biển Đông và cả những điều kinh khủng hơn thế nữa./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét